Alan Turing; een breekbaar genie

Alan TuringIn Juni was het honderd jaar geleden dat een genie op het gebied van de informatica was geboren.
We mogen vooral niet zijn belangrijkheid tijdens de tweede wereldoorlog en zijn ideeën rond artificiële intelligentie vergeten!
Alan Turing (1912-1954) studeerde natuurkunde aan de Universiteit van Cambridge, en is er het overgrote deel van zijn leven overtuigd van geweest dat computers ooit het menselijk brein zouden evenaren. Dit raakt zowel aan het domein van fysicalisme die ervan uitgaat dat het zenuwstelsel en een computer principieel identiek zijn, en het reductionistisch denken, die onze ziel geen hogere waard geeft dan ons brein. Vandaag de dag zijn zo’n gedachten niet abnormaal, ook James Gosling, de uitvinder van Java, stelde nog niet zo lang geleden dat als we doorgaan met de ontwikkeling zoals nu (de wet van Moore) we binnen de dertig jaar met een computer het menselijk brein zullen evenaren.
Turing MachineIn 1936 bedacht Turing zijn zogenaamde Turing Machine, die uit twee onderdelen bestaat, namelijk een oneindige band, verdeeld in vakjes waar er precies één symbool in paste, een 0 of een 1 (de taal van computers), en een apparaat die met de kop verbonden was en op grond van gelezen symbolen de toestand van een vakje kon veranderen. Natuurlijk bestond en bestaat er niet zoiets als een band met een oneindig aantal vakjes, maar met deze machine bewees hij wel dat er niet voor elk wiskundig probleem een algoritme bestond dat het probleem in een eindig aantal stappen kon oplossen. Ook Alonzo Church, waar hij later bij zou promoveren was hiermee bezig, wat leidde tot een samenwerking tussen de twee en uiteindelijk tot de Church-Turing hypothese, die erop neer komt dat een functie algoritmisch berekenbaar is wanneer het berekend kan worden met de Turing Machine.
De belangrijkheid van zijn concepten kan gezien worden in het feit dat zijn machine uiteindelijk John Von Neumann inspireerde in 1950 tot het concept van “stored program”, waarbij geheugen en instructies op dezelfde manier kunnen worden opgeslagen. Een concept waar de dag van vandaag computers nog steeds op gebaseerd zijn.
In de tweede wereldoorlog kende Turing een belangrijke positie in de Britse Intelligence, waar hij uiteindelijk de Enigma-code kraakte die door de Duitsers werden gebruikt om berichten naar U-boten te zenden.
Turing testDoor zijn medewerking aan het kraken van codes door het opstellen van machines, breidde hij zijn gedachten verder uit omtrent artificiële intelligentie, wat uiteindelijk leidde tot de Turing Test in 1950, die test of een computer over een mate van intelligentie beschikt. In zijn simpelste bewoordingen kan het gezien worden als twee systemen waarvan de één verbonden is met een computer en de ander verbonden is met een mens. Nu is het zaak om uit te vissen welke van deze systemen verbonden is met een computer; daarvoor mogen alle vormen van communicatie worden gebruikt: vragen, beweringen, liegen, emoties… Als men niet in staat is te ontdekken aan welk systeem de computer verbonden is, dan heeft de computer intelligentie.

Zijn tragisch einde

Turing was echter al sinds zijn tienerjaren tamelijk open homoseksueel, wat uiteraard voor problemen zorgde in het toch wel erg Christelijke Engeland. Het was daar trouwens ook strafbaar. Hij werd dan ook in 1952 veroordeeld voor homoseksualiteit, nadat hij over een relatie had gesproken met een man tijdens een aangifte voor inbraak in zijn huis. Hij mocht echter zijn eigen straf bepalen; te kiezen was tussen een chemische castratie of een gevangenisstraf. Hij koos het eerste. Deze chemische castratie bestond uit hormonale injecties met stilboestrol, dat zijn homoseksuele gevoelens moest onderdrukken. Dit zorgde er uiteindelijk voor dat hij impotent werd en zelfs vrouwelijke kenmerken ging vertonen.
Op 8 juni 1954 pleegde de arme man uiteindelijk zelfmoord; men denkt door het bijten in een vergiftigde appel, maar nog steeds zijn er geruchten dat hij door de overheid zou zijn vermoord.

In 2009 werd er eerherstel verleend aan dit miskend genie en kwam John Graham-Cumming, uit name van de Britse overheid met een officieel excuus.
De Turing Award, waarschijnlijk de belangrijkste prijs voor verdiensten in de Informatica, verbonden met een geldprijs van 100 000 dollar, werd naar hem genoemd.